Wojciech Bogumił Jastrzębowski (1799–1882) to jedna z najciekawszych, choć wciąż niedostatecznie znanych postaci w historii polskiej myśli politycznej i europejskiej. Był nie tylko wybitnym przyrodnikiem, profesorem botaniki i wynalazcą, ale także autorem jednej z najwcześniejszych wizji zjednoczonej Europy, co czyni go prekursorem integracji europejskiej w Polsce.
Najważniejszym wkładem Jastrzębowskiego w rozwój idei jedności kontynentu był jego traktat z 1831 roku pt. „Konstytucja dla Europy”, stanowiący część szerszego projektu „Traktatu o wiecznym przymierzu między narodami cywilizowanymi”. Dokument ten powstał w czasie powstania listopadowego, którego autor był uczestnikiem. Doświadczenia wojenne skłoniły go do refleksji nad koniecznością trwałego pokoju w Europie.
W swoim projekcie Jastrzębowski postulował utworzenie federacji państw europejskich, opartych na wspólnych zasadach prawnych, przy jednoczesnym zachowaniu tożsamości narodowej. Zakładał również zniesienie granic państwowych oraz swobodę przemieszczania się ludzi. Co istotne, uważał, że o losie narodów powinni decydować nie tylko władcy, lecz także obywatele, co wskazuje na nowoczesne, demokratyczne podejście do organizacji życia politycznego.
Projekt Jastrzębowskiego zawierał także idee równości wszystkich narodów oraz prawa do pokoju, wolności i niezależności. W jego wizji Europa miała być wspólnotą opartą na sprawiedliwości i współpracy, a nie rywalizacji. Współczesne badania podkreślają, że wiele z tych założeń znajduje odzwierciedlenie w dzisiejszej integracji europejskiej, w tym w funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Choć jego koncepcja nie została zrealizowana w XIX wieku, wyprzedzała swoją epokę o ponad sto lat. Dziś Jastrzębowski bywa określany jako jeden z pionierów idei zjednoczonej Europy, obok takich postaci jak Schuman czy Monnet.