Od dziś Japonia jest oficjalnie krajem stowarzyszonym z programem Horyzont Europa. Zamieszkiwana przez 123 miliony osób Japonia jest najludniejszym państwem stowarzyszonym z programem, wzmacniając europejską sieć współpracy naukowej jednym z najbardziej zaawansowanych ekosystemów badań i innowacji na świecie.
Umowa umożliwia japońskim naukowcom i organizacjom udział w programie Horyzont Europa na takich samych zasadach jak podmiotom z państw członkowskich UE i innych krajów stowarzyszonych. Będą mogli dołączać do międzynarodowych konsorcjów badawczych, kierować nimi, otrzymywać finansowanie z UE oraz współpracować z czołowymi instytucjami badawczymi przy rozwiązywaniu globalnych wyzwań.
Współpraca UE i Japonii w zakresie badań i innowacji
Negocjacje dotyczące przystąpienia Japonii zostały pomyślnie zakończone przez Komisję Europejską i rząd Japonii w grudniu 2025 r. Od stycznia 2026 r. obowiązywały rozwiązania przejściowe, dzięki którym japońskie podmioty mogły już ubiegać się o udział w konkursach II filaru programu Horyzont Europa oraz być oceniane jako potencjalni beneficjenci.
Stowarzyszenie Japonii z programem stanowi ważny krok w rozwoju Strategicznego Partnerstwa UE–Japonia i potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz doskonałości naukowej, innowacyjności oraz otwartej, opartej na zasadach współpracy międzynarodowej w obszarze badań naukowych.
UE i Japonia będą dalej rozwijać współpracę, aby wspólnie odpowiadać na globalne wyzwania, zwłaszcza w zakresie transformacji cyfrowej, ochrony zdrowia oraz technologii wspierających osiągnięcie neutralności klimatycznej.
Stowarzyszenie Japonii obejmuje II filar programu Horyzont Europa, którego budżet wynosi 52,4 mld euro. Filar ten finansuje międzynarodowe projekty badawczo-innowacyjne dotyczące najważniejszych wyzwań społecznych związanych z klimatem, energią, zdrowiem i gospodarką cyfrową. Japonia będzie również wnosić wkład finansowy do budżetu programu na potrzeby udziału japońskich podmiotów.
Ponadto japońscy uczestnicy nadal będą mogli korzystać z innych części programu otwartych dla państw trzecich, w tym z filaru Doskonała Nauka, filaru Innowacyjna Europa oraz działań Marie Skłodowska-Curie, wspierających kształcenie doktorantów, rozwój naukowców po doktoracie oraz międzynarodową współpracę badawczą.
Tło
Z budżetem wynoszącym 93,5 mld euro na lata 2021–2027, Horyzont Europa jest największym programem Unii Europejskiej wspierającym badania naukowe i innowacje. Finansuje przełomowe badania oraz innowacyjne rozwiązania służące rozwiązywaniu globalnych problemów, przyspieszeniu zielonej i cyfrowej transformacji, realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ oraz wzmacnianiu konkurencyjności i wzrostu gospodarczego Europy.
Japonia staje się 23. krajem stowarzyszonym z programem Horyzont Europa, dołączając do 22 państw już uczestniczących w programie – zarówno należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, objętych procesem rozszerzenia UE, Europejską Polityką Sąsiedztwa, jak i innych państw oraz terytoriów trzecich spełniających kryteria kwalifikowalności programu.
Stowarzyszenie Japonii opiera się na wieloletnim i coraz bardziej strategicznym partnerstwie badawczo-innowacyjnym z UE, zapoczątkowanym w 2011 r. podpisaniem umowy o współpracy naukowo-technologicznej. Przykładem tej współpracy są niedawne rekomendacje panelu ekspertów UE–Japonia, opracowane w ramach rozszerzonego dialogu dotyczącego zaawansowanych materiałów. Wskazują one na komplementarność i synergie w takich obszarach jak elektronika, mobilność, budownictwo, energetyka oraz nauka oparta na analizie danych, przynoszące korzyści zarówno obywatelom UE, jak i Japonii.
Cytat
Ekaterina Zaharieva, komisarz UE ds. startupów, badań naukowych i innowacji:
„Nauka rozwija się najlepiej wtedy, gdy talenty, pomysły i innowacje przekraczają granice. Jako 23. kraj stowarzyszony z programem Horyzont Europa Japonia wzmacnia rosnącą globalną społeczność, która wierzy, że otwartość, doskonałość i współpraca międzynarodowa są kluczowe dla przekształcania wyników badań w innowacje, a innowacji w dobrobyt.”
Źródło: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_26_1705