Wieloletnie ramy finansowe (WRF) to długoterminowy budżet Unii Europejskiej, który określa, ile pieniędzy Wspólnota może wydać w ciągu siedmiu lat i na jakie cele. Nie jest to jedna kwota do rozdysponowania, lecz zestaw górnych limitów, zwanych pułapami, dla poszczególnych obszarów: rolnictwa, polityki spójności, badań naukowych czy polityki zagranicznej. Budżety roczne muszą się w tych pułapach zmieścić. Dzięki temu państwa, regiony i przedsiębiorcy mogą planować inwestycje z wieloletnim wyprzedzeniem.
Jakie ramy obowiązują obecnie i co przyniesie nowa perspektywa?
Aktualnie funkcjonują ramy na lata 2021–2027, ustanowione rozporządzeniem Rady z 2020 roku. To z nich finansowane są programy, o których pisaliśmy wcześniej, w tym polityka spójności i fundusze dla Małopolski. Wygasają one z końcem 2027 roku.
Nowe ramy obejmą lata 2028–2034. Komisja Europejska przedstawiła projekt 16 lipca 2025 roku, proponując budżet w wysokości 1,98 bln euro. Zakłada on prostszą strukturę: mniej odrębnych funduszy oraz jeden duży instrument, który połączy m.in. politykę spójności, rolnictwo i rybołówstwo, a środki będą wdrażane przez krajowe i regionalne plany partnerskie. Od 2028 roku rozpocznie się również spłata pożyczek zaciągniętych w ramach NextGenerationEU.
Co dzieje się w negocjacjach?
Ramy nie wejdą w życie bez jednomyślnej zgody państw członkowskich oraz zgody Parlamentu Europejskiego. Prace trwają: 16 czerwca 2026 roku Rada wypracowała częściowe stanowiska w sprawie trzech głównych filarów przyszłego budżetu, a 13 października ministrowie ds. europejskich przeprowadzą kolejną debatę. Część państw zwraca uwagę, że w propozycji Komisji polityka spójności i rolnictwo zostały pomniejszone w ujęciu realnym, i domaga się większych środków na te cele. Parlament Europejski zgłosił z kolei zastrzeżenia do części propozycji, m.in. do pomysłu pojedynczych kopert krajowych.
Dlaczego to ważne dla mieszkańców?
Od tych ustaleń zależy, ile pieniędzy trafi po 2027 roku do polskich regionów, rolników i przedsiębiorców. Przesądzą one więc także o tym, jakie drogi, szkoły, szpitale czy szlaki turystyczne będą współfinansowane w kolejnej dekadzie.
Więcej informacji o propozycji Komisji Europejskiej znajdziesz w dokumencie „Pytania i odpowiedzi na temat następnego długoterminowego budżetu”, a o przebiegu negocjacji – na stronie Rady Unii Europejskiej.